قرآن مجيد دستور داده و روايات واردهء از راسخين دانش و دين : ائمّهء طاهرين كه پاسداران وحى و نبوّتند نيز امر به تعقّل و تفكّر و ترتيب قياس و برهان و مقدّمات استدلاليّه نموده‌اند ، ليكن اكتفا نمودن به توحيد فلسفى و برهانى در مكتب استدلال بدون انقياد دل و وجدان ضمير و شهود باطن ، امرى است نارسا . گرسنه گذاردن دل و باطن را از غذاهاى روحانيّهء معنويّهء عالم غيب و انوار الهيّهء ملكوتيّهء جماليّه و جلاليّه و قناعت كردن به سير در كتابها و كتابخانه‌ها و مكتب‌ها و درس‌خواندن‌ها و درس دادن‌ها گرچه به اعلى درجه از اوج خود برسد ، سير كردن عضوى است از اعضاء و گرسنه گذاردن عضوى بالاتر و والاتر . دين قويم كه بر صراط مستقيم است هر دو جنبه را رعايت مىكند و قوا و استعدادهاى نهفتهء انسان را از هر دو جهت تكميل مىنمايد . از سوئى ترغيب به تعقّل و تفكّر مىكند ، و از سوى ديگر امر به اخلاص و تطهير دل از زنگار كدورتهاى شهوانى ، و آرامش دل و اطمينان و سكينهء خاطر ، و پس از يازده سوگند عظيم و جليل : قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها - وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها « 1 - » « 1 » مىسرايد .

--> ( 1 ) - [ به راستى كه هر كس نفس خود را تزكيه كرد به رستگارى رسيد ، و هر كه آن را بيالود زيانبار گشت ] . ( 1 - ) - آيه 9 و 10 ، از سورهء 91 : و الشمس .